KINA SÜS MÜ? GELENEK MI ?

Insanlar binlerce yildir bedenlerini boyuyorlar. Ilk örtünme, giysi dönemi basladiginda bile, insanoglu bedenini kuru bitki yapraklariyla boyamaya girisiyordu. Bu boyama kimi zaman süs, kimi zaman da bir ifade tarziydi. 4 Nisan 2004 — Bitkisel boyalar bugün de revaçta. Ama artik hedef açik: Süslenmek.Madonna Erykah Badu gibi pek çok ünlü mistik imgesi bakimindan dövmeden çok kinayi tercih ediyor. Hani, bizde daha çok gelinlere yakilan kinayi.. Kinanin çaglar boyunca süren öyküsü, etkisi kadar ilginç... Ayni zamanda bir tedavi araci Günümüzde daha çok Ortadogu, Orta Asya, Afrika ve Avustralya’da kullanilan kinanin yapiminda pek çok farkli bitki türü kullaniliyor. Kullanilan bitkiler yakilan kinanin amacina ve bulunulan bölgenin özelliklerine göre degisiyor. Kina yapiminda kullanilan bitkilerin büyük çogunlugu sicak iklimlerde yetisiyor. Hindistan’da Mehandi, Misir’da Khenna, Arabistan’da Al-Khanna adiyla bilinen kina, Ortadogu ve Asya’da yaygin olan lawsonia inermis adli bir bitkiden üretiliyor, en çok. Kirmizi ya da beyaz çiçekler veren bu bitki güzel kokusuyla fark ediliyor. Zaman içinde, özellikle Hindistan gibi ülkelerde bu bitkiden çesitli kremler elde edilirmis. Günes yanigi gibi çesitli rahatsizliklarin tedavisinde kullanilmis. Bu arada bitkinin boya gücü de kesfedilmis. Kinanin genel özelligi mürekkep gibi geçici ama deri üzerinde derin bir boya birakabilmesi. Yaklasik dört hafta kalabiliyor. Kina, saç, tirnak gibi bölgelerin boyanmasinda da etkili. Yer yer kumas boyasi olarak da kullaniliyor. Kinanin kullanildigi deri üzerinde yarattigi bazi avantajlar var. Birincisi derinin sertlesmesi ve de kolay kolay terlememesi. Ikincisi, kinali el ya da ayagin disardan gelen isiya karsi serinletici bir özelik tasimasi. Erkekler de kullaniyor Kina, Ortadogu, Orta Asya, Afrika ve Avustralya’da binlerce yildir kullaniliyor, Batida popülerlesmesi ise 1990’larin basinda gerçeklesti. Bir zamanlar sadece bir gelenek olan ve ugur getirdigine inanilan kina, bugün Batida bireyselligin ve disavurumculugun simgesi sayilan bir sanat. Dövmenin geçmisi 5000 yil öncesine dayaniyor, Eski Misirlilarin dövmeyi kültürel olarak içine aldigi kanitlanmis durumda. Kinanin gelisimi dövmeden biraz daha farkli. Dövme daha çok bir güzellestirme araciyken, kina daha dinsel degerlere denk düsüyor. Hintliler, kinanin terapisel bir deneyim olduguna ve kendi içine dokunmak isteyenler için bir araç olarak degerlendirilebilecegine inanmislar. Insanoglunun en eski sanatlarindan biri oldugu düsünülen kina, kullanildigi hemen her kültürde, evlilik, dogum ve ölüm ile iliskilendirilmis. Kina, kolay bulundugu ve ucuz oldugu için yoksul ülkelerde rahatça kullaniliyor. Orta Asyali kadinlar için kendisini baskalarindan ayirma ve egzotik bir biçimde süsleme yolu, kina. Ozel kadin arkadaslarin birbirlerini boyamalari bir tören seklinde gelisiyor. Türkiye’de gördügümüz gelinlere kina yakilmasi, Hindistan’da çok yaygin. Hintli gelinin elleri ve ayaklari dügünden bir gün önce güzel, menhdi tasarimlarina uygun bir biçimde boyaniyor. Hintli gelin, evlendikten sonra, kina tamamen yok olana dek çalistirilmiyor. Arabistan’da da kina yaygin bir gelenek. Irak gibi ülkelerde kinanin bol sans getirdigine inaniliyor. Fas’ta durum biraz daha farkli. Kina ile bedende olusturulan figürler farkli olgulara isaret ediyor. Hamile kadinlarin ayak bilekleri boyaniyor, bu boyanin onlari doguma kadar korudugu düsünülüyor. Ailelerin kendi özel süslemeleri var, bunlar geleneksel bir biçimde kusaktan kusaga aktariliyor ve gizli simgeler olarak tasiniyor. Afrikalilar belli geometrik sekillerde kina yakiyorlar. Ciçeksi Hint figürlerinden çok daha farkli, onlarin boyama biçimleri. Keltler ise kinayla bedenlerine çesitli dügüm biçimleri çiziyorlar. Figürler çok karmasik ve kolayca çizilmiyor. Her figür, Anglo Sakson kültüründe derin anlamlari olan büyülü ya da dinsel simgelere isaret ediyor. Kina, hippi kültürüyle birlikte Bati’ya tanitildi. 1970’lerde Ossie Clarke, Zandra Rhodes gibi modacilarin defilelerinin bir parçasi oldu. Pek çok sanatçi kinanin kullanimindan etkilendi. Kina aslinda tarih boyunca erkeklerce de kullanilmis. Misir firavunlarinin da kinayla eller ve ayaklarini boyadigi biliniyor. Kimi Ortadogu ülkelerinde erkeklerin sakallarini kinayla boyayabildigi görünüyor.

.